Skip to main content

अवधूत गीता , अध्याय - 8

🌸🌸🌸 अवधूत गीता अध्याय आठ 🌸🌸🌸
🎆🎇✨🎈🎉🎍🎋🎊🎎🎏🎐🎑🏀⚾⚽🏆🎫🎁🎀🏈🏉🎳🎾🎯♥♠🎲🔮⛳⛸🎰🎣🃏♣♥🎨🎭🎴🀄

#आत्मानं_चामृतं_हित्वा_अभिन्न_मोक्षमव्ययम्।
#गतो_हि_कुत्सितः #काको_वर्तते_नरकं_प्रति॥१०॥

अमृतस्वरूप, भेदरहित, मोक्ष स्वरूप तथा शाश्वत आत्मा का त्याग करके निन्दित और नीच पुरुष [बार-बार] नरक की ओर दौड़ता है॥ १० ॥

#मनसा_कर्मणावाचा_त्यज्यते_मृगलोचना।
#न_ते_स्वर्गोऽपवर्गो_वा_सानन्दं_हृदयं_यदि॥११॥

मन, वाणी तथा कर्म से मृग के समान नेत्रों वाली नारी का त्याग
कर देना चाहिये। यदि तुम्हारा मन आत्मानन्दसे पूर्ण है, तब तुम्हें
स्वर्ग अथवा मोक्ष की क्या आवश्यकता? ॥ ११॥

#न_जानामि_कथं_तेन_निर्मिता_मृगलोचना।
#विश्वासघातकी_विद्धि_स्वर्गमोक्षसुखार्गलाम्॥१२॥

मैं नहीं जानता कि उस [विधाता]-ने मृगनयनी स्त्री की रचना
किसलिये की। स्त्री को तुम विश्वासघात करनेवाली और स्वर्ग तथा
मोक्ष के सुख की अर्गला (बाधा) समझो ॥१२॥

#मूत्रशोणितदुर्गन्धे_ह्यमेध्यद्वारदूषिते।
#चर्मकुण्डे_ये_रमन्ति_ते_लिप्यन्ते_न_संशयः॥१३॥

जो लोग मूत्र तथा रक्त से दुर्गन्धयुक्त और मल के द्वार का दूषित
चर्मकुण्ड में रमण करते हैं, वे इस दुःखमय संसार में लिप्त रहते हैं; इसमें सन्देह नहीं है॥१३॥

#कौटिल्यदम्भसंयुक्ता_सत्यशौचविवर्जिता।
#केनापि_निर्मिता_नारी_बन्धनं_सर्वदेहिनाम्॥१४॥

कुटिलता तथा दम्भ से युक्त और सत्य तथा पवित्रता से रहित
एवं सभी देहधारियों की बन्धन स्वरूपा नारी को किसने बना दिया ? ॥१४॥

#त्रैलोक्यजननी_धात्री_सा_भगी_नरकं_श्रुवम्।
#तस्यां_जातो_रतस्तत्र_हा_हा_संसारसंस्थितिः ॥ १५ ॥

जो स्त्री तीनों लोकों की जननी और पोषण करनेवाली है, वह
भगयुक्त होने से निश्चय ही साक्षात् नरक है। उसकी स्त्री से उत्पन्न हुआ मनुष्य पुन: उसी का भोग करता है, महान् खेद है कि संसार की यही स्थिति है॥१५॥

#जानामि_नरकं_नारी_ध्रुवं_जानामि_बन्धनम्।
#यस्यां_जातो_रतस्तत्र_पुनस्तत्रैव_धावति।॥ १६॥

मैं स्त्री को [साक्षात्] नरक समझता हूँ और इसे निश्चितरूप से
बंधन मानता हूँ; क्योंकि स्त्री से उत्पन्न हुआ मनुष्य उसी में आसक्त
हो जाता है और बार-बार उसी की ओर दौड़ता है॥१६॥

#भगादिकुचपर्यन्तं_संविद्धि_नरकार्णवम्।
#ये_रमन्ति_पुनस्तत्र_तरन्ति_नरकं_कथम्॥१७॥

योनि से लेकर स्तन पर्यन्त स्त्री को नरक का समुद्र समझो। जो लोग [उसी से उत्पन्न होकर] पुन: उसी में रमण करते हैं, वे नरक को किस प्रकार तर सकते हैं? ॥१७॥

#विष्ठादिनरकं_घोरं_भगं_च_परिनिर्मितम्।
#किमु_पश्यसि_रे_चित्त_कथं_तत्रैव_धावसि ॥ १८ ॥

स्त्री की योनि विष्ठा आदि से युक्त घोर नरकस्वरूप बनायी गयी
है। हे चित्त! तुम उसे क्यों देखते हो और उसकी ओर क्यों दौड़ते
हो? ॥१८॥

#भगेन_चर्मकुण्डेन_दुर्गन्धेन_व्रणेन_च।
#खण्डितं_हि_जगत्सर्वं_सदेवासुरमानुषम्॥१९।।

दुर्गन्धयुक्त तथा घाव सदृश चर्मकुण्ड रूप स्त्रीभग के द्वारा देवता,
असुर तथा मानव सहित सम्पूर्ण जगत् विनाश को प्राप्त हुआ है॥ १९ ॥

#देहार्णवे_महाघोरे_पूरितं_चैव_शोणितम्।
#केनापि_निर्मिता_नारी_भगं_चैव_अधोमुखम्॥२०॥

नारी के महाभयंकर देहरूप समुद्र में रक्त भरा हुआ है। भला
किसने नारी की रचना कर दी और उसकी योनि को अधोमुख बना
दिया॥२०॥

#अन्तरे_नरकं_विद्धि_कौटिल्यं_बाह्यमण्डितम्।
#ललितामिह_पश्यन्ति_महामन्त्रविरोधिनीम्॥ २१ ।।

स्त्री के देह के भीतर नरक विद्यमान है-ऐसा जानो; जो कुटिलता से युक्त है, किंतु बाहर से शोभायुक्त लगता है। बुद्धिमान् (लोग) इस लोक में स्त्री को महामन्त्रस्वरूप वैराग्य का शत्रु समझते हैं ॥ २१ ॥

#अज्ञात्वा_जीवितं_लब्धं_भवस्तत्रैव_देहिनाम्।
#अहो_जातो_रतस्तत्र_अहो_भवविडम्बना॥ २२ ॥

आत्मा को न जान करके ही मनुष्य ने पुनः जन्म प्राप्त किया;
देहधारियों का जन्म उसी स्त्री से हुआ। महान् आश्चर्य है कि वह
पुनः उसीमें आसक्त हो गया; अहो, संसार की ऐसी विडम्बना है ।।२२ ॥

#तत्र_मुग्धा_रमन्ते_च_सदेवासुरमानवाः
#ते_यान्ति_नरकं_घोरं_सत्यमेव_न_संशयः॥२३॥

देवता, असुर तथा मानव समेत सभी मूढ़ बुद्धिवाले लोग उसी
स्त्री में रमण करते हैं और [परिणामस्वरूप] वे घोर नरक में जाते हैं, यह सत्य है; इसमें सन्देह नहीं है॥ २३ ॥

#अग्निकुण्डसमा_नारी_घृतकुम्भसमो_नरः।
#संसर्गेण_विलीयेत_तस्मात्तां_परिवर्जयेत्॥ २४॥

स्त्री अग्नि के कुण्ड के समान है और पुरुष घृत के कुम्भ के समान
है। नारी के सम्बन्ध से पुरुष का विलय हो जाता है; अत: उसका त्याग कर देना चाहिये।॥ २४

#गौडी_पैष्टी_तथा_माध्वी_विज्ञेया_त्रिविधा_सरा।
#चतुर्थी_स्त्री_सुरा_ज्ञेया_ययेदं_मोहितं_जगत्॥२५॥

गुड़, जौ तथा महुए की बनी हुई तीन प्रकार की मदिरा जाननी
चाहिये; किंतु स्त्री को चौथी मदिरा समझना चाहिये, जिसके द्वारा यह जगत् उन्मत्त कर दिया गया है॥ २५॥

#मद्यपानं_महापापं_नारीसङ्गस्तथैव_च।
#तस्माद्_द्वयं_परित्यज्य_तत्त्वनिष्ठो_भवेन्मुनिः ॥२६॥

मद्य का पान करना महान् पाप है, उसी तरह स्त्री-संसर्ग भी
महान् पाप है। अत: इन दोनों का त्याग करके मुनि को तत्त्वज्ञान से युक्त होना चाहिये॥२६॥

Comments

Popular posts from this blog

संस्कृत सूक्ति,अर्थ सहित, हिमांशु गौड़

यत्रापि कुत्रापि गता भवेयु: हंसा महीमण्डलमण्डनाय हानिस्तु तेषां हि सरोवराणां येषां मरालैस्सह विप्रयोग:।। हंस, जहां कहीं भी धरती की शोभा बढ़ाने गए हों, नुकसान तो उन सरोवरों का ही है, जिनका ऐसे सुंदर राजहंसों से वियोग है।। अर्थात् अच्छे लोग कहीं भी चले जाएं, वहीं जाकर शोभा बढ़ाते हैं, लेकिन हानि तो उनकी होती है , जिन लोगों को छोड़कर वह जाते हैं ।  *छायाम् अन्यस्य कुर्वन्ति* *तिष्ठन्ति स्वयमातपे।* *फलान्यपि परार्थाय* *वृक्षाः सत्पुरुषा इव।।* अर्थात- पेड को देखिये दूसरों के लिये छाँव देकर खुद गरमी में तप रहे हैं। फल भी सारे संसार को दे देते हैं। इन वृक्षों के समान ही सज्जन पुरुष के चरित्र होते हैं।  *ज्यैष्ठत्वं जन्मना नैव* *गुणै: ज्यैष्ठत्वमुच्यते।* *गुणात् गुरुत्वमायाति* *दुग्धं दधि घृतं क्रमात्।।* अर्थात- व्यक्ति जन्म से बडा व महान नहीं होता है। बडप्पन व महानता व्यक्ति के गुणों से निर्धारित होती है,  यह वैसे ही बढती है जैसे दूध से दही व दही से घी श्रेष्ठत्व को धारण करता है। *अर्थार्थी यानि कष्टानि* *सहते कृपणो जनः।* *तान्येव यदि धर्मार्थी* *न  भूयः क्लेशभाजनम्।।*...

Sanskrit Kavita By Dr.Himanshu Gaur

शान्तविलास, पण्डितराज जगन्नाथ विरचित

 विशालविषयाटवीवलयलग्नदावानल- प्रसृत्वरशिखावलीविकलितं मदीयं मनः। अमन्दमिलदिन्दिरे निखिलमाधुरीमन्दिरे मुकुन्दमुखचन्दिरे चिरमिदं चकोरायताम्‌॥१॥ अये जलधिनन्दिनीनयननीरजालम्बन ज्वलज्ज्वलनजित्वरज्वरभरत्वराभङ्गुरम्‌। प्रभातजलजोन्नमद्गरिमगर्वसर्वङ्कषै- र्जगत्त्रितयरोचनैः शिशिरयाशु मां लोचनैः॥२॥ स्मृतापि तरुणातपं करुणया हरन्ती नृणा- मभङ्गुरतनुत्विषां वलयिता शतैर्विद्युताम्‌। कलिन्दगिरिनन्दिनीतटसुरद्रुमालम्बिनी मदीयमतिचुम्बिनी भवतु कापि कादम्बिनी॥३॥ कलिन्दगिरिनन्दिनीतटवनान्तरं भावयन्‌ सदा पथि गतागतक्लमभरं हान्‌ प्राणिनाम्‌। लतावलिशतावृतो मधुरया रुचा संभृतो ममाशु हरतु श्रमानतितरां तमालद्रुमः॥४॥ वाचा निर्मलया सुधामधुरया यां नात्ग शिक्षामदा- स्तां स्वप्नेऽपिन संस्मराम्यहमहंभावावृतो निस्त्रपः। इत्यागः शतशालिनं पुनरपि स्वीयेषु मां बिभ्रत- स्त्वत्तो नास्ति दयानिधिर्यदुपते मत्तो न मत्तोऽपरः॥५॥ पातालं व्रज याहि वा सुरपुरीमारोह मेरोः शिरः पारावारपरम्पराहत यदि क्षेमं निजं वाञ्छसि श्रीकृष्णेति रसायनं रसय रे शून्यैः किमन्यः श्रमैः॥६॥ मृद्वीका रसिता सिता समशिता स्फीतं निपीतं पयः स्वर्यातेन सुधाप्यधायिकतिध...